İhtiyârın komayınca ihtiyâr olmaz kişi
Iztırarîdir ki kulda ihtiyâr olmaz kişi

İhtiyâr-ı küllî ol Fa”âl-i Muhtâr’ın durur
Cüz’ olanda cüz’ kusûr ıztırâr olmaz kişi

Baht u devlet Tanrı’dandır kime dilerse virir
Kendi cehdi birle dâim bahtiyâr olmaz kişi

Vüs’ u tâkat yitdiğince tâ’at u takvâ gerek
Fâriğ u battâl oturmak zinhâr olmaz kişi

‘Âşık oldur kim işin ma’şûka ısmarlar kamu
Yoğ u fânî olmayınca bâkî vâr olmaz kişi

Bahr-ı vahdetde bu kesret mevcinin pâyânı yok
Gark olur bahriîler anda kim kenar olmaz kişi

Hakk ne içün yaradırsa ana kılar halk-ı harc
Çarhın envâ’ işlerine intizâr olmaz kişi

Yirde gökde kamu halkın hâlıkı rezzâkı bir
Kim ola kim rabbi ol Perverdigâr olmaz kişi

“Külli şey’in hâlikün”dür hak bu her nesne helâk
Olısar illâ hemân ol Kirdigâr olmaz kişi

Mustafâ dünyâya köprüdür geçin yapman didi
Köprü üstünde ‘imâret pâyidâr olmaz kişi

‘Aşk u ‘akl u cân u dil bünyâd-ı bâkî olısar
Yoksa muhkem bâd u hâk u âb u nâr olmaz kişi

Od ile su yil ü toprak muhâlif birbirine
Bunlar ile ten binâsı üstüvâr olmaz kişi

Kangı ‘ıyş u nûş u şâdî sonu nîş ü gam değil
Kangı dernek dağıluban târ u mâr olmaz kişi

Kangı tatlu bal ile yokdur bile ağu belâ
Kangı gülün çevresinde bunca hâr olmaz kişi

Kangı hay u huy ile dirlik dirilen olmadı
Kangı bayın vâyesi vây malı mâr olmaz kişi

Kangı mün’im nimeti vü ‘işreti vü milketi
Sonra gûr u mâr u mûr u teng ü târ olmaz kişi

Kangı düğündür peyince vâki’ olmaz türlü yas
Kangı gencin sonu renc ü âh u zâr olmaz kişi

Kangı câh u mansıb ehli çâha girmez ‘âkıbet
Kangı şâh-ı ‘âlemin hâki gubâr olmaz kişi

Ol bekâ sultânına cehd it kul ola­bilesin
Bu fenâ vîrâna kimse şehriyâr olmaz kişi

‘Iyş-i bâkî ister isen ‘âkıbet milkine göç
Bu fenâ dünyâda ârâm u karâr olmaz kişi

Çün bu kamu nesnenin lâbüd zevâli zıddı var
Hiç leyâli var mı kim âhir nehâr olmaz kişi

Bunda kahra sabr idenler anda lutfa irişir
Zîrâ hiç kış yok ki âhir nevbahâr olmaz kişi

Bir nehâr iste ki anın son ucu leyl olmaya
Bir bahâr iste ki anda kış u kâr olmaz kişi

Ni’meti dâim safâ âb u havâsı mu’tedil
Anda gayet gerd ü derd ü berd ü hâr olmaz kişi

Doğru yâr iste ki uğrudur tabî’at key sakın
Mürde-diller meclisinde merd-i kâr olmaz kişi

Merd-i bî-derdin hemîşe işi şûr u şer durur
Germ ü nermin hem-nişîni şermsâr olmaz kişi

‘Aşk u derdin meyin içen merd ayılmaz ey harîf
Ayran içen mest ü hayrân u humâr olmaz kişi

Yirine diken diken vaktinde hâsıl diremez
Acı ağu ağacında tatlu bâr olmaz kişi

Kabiliyyetsiz öğüt tutmaz kuru yirde söğüt
Hem kavakda elma vü hurma enâr olmaz kişi

Şûr u dikenli yiri kurutmak evlâdır dahi
Katı taş suvarmak ile lâlezâr olmaz kişi

Âdemî sûretde çok illâ ki hiç ma’nâsı yok
Her bir ilde azdan azdır sad-hezâr olmaz kişi

Her benizde hüsn ü zîbâ her denizde pür-sadef
Her sadefde dahi dürr-i şahvâr olmaz kişi

Her beğ adlılar mesel­de bir değil sultân ile
Her yiğ atlılar cihânda şehsüvâr olmaz kişi

Câhile ne fahr ola bu mâl u milk ü câh ile
Zîrâ kibr ü ‘ucb ile hiç iftihâr olmaz kişi

Hakk Resûlü Fahr-i ‘Âlem fakr ile fahr idicek
Pes fakîre fakr u fâka ‘ayb u ‘âr olmaz kişi

Ehl-i ma’nâ mu’teberdir âyet ü ahbâr ile
Cehl ile da’vâ kılana i’tibâr olmaz kişi

Nâma hûn ehli irer ya ehl-i dânişmâne kim
Dünyede ‘ilm ü sehâsız nâmdâr olmaz kişi

Fâsık u câhil bahîlin mâdihi kezzâb olur
Fısk u cehl ü buhl ile medhe yarâr olmaz kişi

Kâl içinde sızuban hâlini sâfî eyleyen
‘Âkıbet sarrâf önünde kem-ayâr olmaz kişi

Tevbekâr-ı asfiyâdır tevbekâr-ı etkiyâ
Tevbekârân mahremi her nâ-bekâr olmaz kişi

Hakk’dan artuk kimseden Ümmî Kemâl umma vefâ
Çün fakîre dünye halkı sâzkâr olmaz kişi

Taht u bahtın rûz u rahtın var mı ‘âlem dolu dost
Mal u milkin yok mu sana kimse yâr olmaz kişi

Ni’met ü şâdî deminde sad-hezâr olur velî
Gussa vaktinde birisi gamgüsâr olmaz kişi